Bảo tàng tỉnh Sơn La được thành lập năm 1958, đến năm 1960 lấy tên là Bảo tàng Khu Tây Bắc, năm 1968 được đổi thành Bảo tàng tỉnh Sơn La. Hiện nay, Bảo tàng nằm trong khuôn viên Di tích lịch sử Nhà tù Sơn La, nơi lưu giữ hàng chục ngàn hiện vật phong phú về nội dung, đa dạng về chủng loại và hình thức, đặc biệt là bộ sưu tập sách chữ Thái cổ và sách chữ Dao cổ với hơn 1000 cuốn thuộc các thể loại như: Văn học, lịch sử, tín ngưỡng tôn giáo…; bộ sưu tập trống đồng cổ gồm hơn 30 chiếc từ loại I-IV hê gơ.
Đến thăm quần thể khu di tích Nhà ngục và Bảo tàng Sơn La, khách tham quan sẽ cảm nhận được sự dã man của thực dân Pháp qua những chứng cứ lịch sử và cảm phục trước sức chịu đựng, rèn luyện, đấu tranh của những tù nhân chính trị, cũng như được nghe những câu chuyện cảm động về hoạt động của chi bộ đảng nhà tù Sơn La như hoạt động đoàn kết tương trợ lẫn nhau, tuyên truyền giác ngộ cách mạng trong và ngoài nhà tù, tổ chức đấu tranh đòi quyền lợi cho tù nhân, tổ chức vượt ngục, hoạt động của những cán bộ ưu tú của Đảng như: đồng chí Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Trần Huy Liệu, Lê Thanh Nghị, Trần Quốc Hoàn,… và đặc biệt về đồng chí Tô Hiệu, một chiến sĩ cách mạng đã có nhiều đóng góp cho hoạt động của chi bộ Đảng nhà tù, người đã chút hơi thở cuối cùng tại đây. Để tưởng nhớ tới công lao to lớn của đồng chí Tô Hiệu, chi bộ nhà tù Sơn La đã cho khắc tấm bia đá có chữ Tô Hiệu được bí mật đặt dưới mộ đồng chí. Cây đào mang tên Tô Hiệu được trồng bên mộ đống chí đã trở thành biểu tượng cho sức sống của cách mạng Việt Nam.
Đến với khu di tích lịch sử này, du khách cũng sẽ có những kiến thức bổ ích khi được tìm hiểu những nét văn hóa độc đáo của 12 dân tộc được trưng bày trong Bào tàng Sơn La hoặc có những giây phút thảnh thơi khi đi dạo trên những con đường rợp bóng cây bên ngoài nhà ngục, phóng tầm mắt ngắm nhìn toàn cảnh thị xã Sơn La ngày nay đang đổi mới đi lên.
Theo My Son La